Ingqungquthela ye-17th Group of 20 (G20) yaphetha ngoNovemba 16 ngokwamukelwa kweSimemezelo seNgqungquthela yaseBali, umphumela onzima ukuwunqoba. Ngenxa yesimo samanje samazwe ngamazwe esiyinkimbinkimbi, esinzima nesiguquguqukayo, abahlaziyi abaningi bathi isimemezelo seNgqungquthela yaseBali kungenzeka singamukelwa njengemihlangano yangaphambilini ye-G20. Kubikwa ukuthi i-Indonesia, izwe elisingatha, lenze uhlelo. Kodwa-ke, abaholi bamazwe abambe iqhaza basingatha ukungezwani ngendlela enengqondo neguquguqukayo, bafuna ukubambisana esikhundleni esiphezulu kanye nomuzwa onamandla womthwalo wemfanelo, futhi bafinyelela uchungechunge lwezivumelwano ezibalulekile.
Sibonile ukuthi umoya wokufuna indawo efanayo ngenkathi ubeka umehluko eshalofini uphinde wadlala indima eqondisayo esikhathini esibucayi sentuthuko yabantu. Ngo-1955, uNdunankulu uZhou Enlai naye wabeka phambili inqubomgomo "yokufuna indawo efanayo ngenkathi ubeka umehluko eshalofini" ngenkathi ehambele iNgqungquthela yaseBandung yase-Asia-Afrika e-Indonesia. Ngokusebenzisa lesi simiso, iNgqungquthela yaseBandung yaba yingqophamlando ebalulekile emlandweni womhlaba. Kusukela eBandung kuya eBali, eminyakeni engaphezu kwengu-50 eyedlule, ezweni elihlukahlukene kakhulu kanye nomhlaba wamazwe ngamazwe onama-polar amaningi, ukufuna indawo efanayo ngenkathi ubeka umehluko sekuye kwaba yinto ebaluleke kakhulu. Sekuyisimiso esiyinhloko esiqondisayo sokusingatha ubudlelwano phakathi kwamazwe amabili kanye nokuxazulula izinselele zomhlaba wonke.
Abanye babize le ngqungquthela ngokuthi “usizo lomnotho womhlaba wonke osongelwa ukwehla kwamandla omnotho”. Uma kubhekwa ngale ndlela, ukuqinisekiswa kwabaholi kokuzibophezela kwabo ekusebenzisaneni futhi ukuze babhekane nezinselele zomnotho womhlaba ngokungangabazeki kubonisa ingqungquthela ephumelelayo. Lesi Simemezelo siyisibonakaliso sempumelelo yeNgqungquthela yaseBali futhi sikhulise ukuzethemba komphakathi wamazwe omhlaba ekuxazululweni okufanele komnotho womhlaba kanye nezinye izinkinga zomhlaba. Kufanele sibonge uMongameli wase-Indonesia ngomsebenzi omuhle owenziwe.
Iningi labezindaba baseMelika nabaseNtshonalanga bagxile ekwambulweni kweSimemezelo ngengxabano phakathi kweRussia ne-Ukraine. Abanye abezindaba baseMelika nabo bathi “i-United States kanye namaZwe Ahlangene nayo bawine ukunqoba okukhulu”. Kumelwe kushiwo ukuthi lokhu kuhumusha akugcini nje ngokubheka uhlangothi olulodwa, kodwa futhi kuyiphutha ngokuphelele. Kudukisa ukunaka kwamazwe ngamazwe futhi kuyakhaphela futhi akuhloniphi imizamo yamazwe ngamazwe yale Ngqungquthela ye-G20. Ngokusobala, umbono womphakathi wase-US nowaseNtshonalanga, owubuwula futhi ovimbelayo, uvame ukwehluleka ukuhlukanisa izinto eziza kuqala ezintweni eziza kuqala, noma udide ngamabomu umbono womphakathi.
Isimemezelo siqaphela kwasekuqaleni ukuthi i-G20 iyinkundla ehamba phambili yokubambisana komnotho womhlaba futhi “ayiyona inkundla yokubhekana nezinkinga zokuphepha”. Okuqukethwe okuyinhloko kweSimemezelo ukukhuthaza ukuvuselelwa komnotho womhlaba, ukubhekana nezinselele zomhlaba wonke nokubeka isisekelo sokukhula okuqinile, okusimeme, okulinganiselayo nokubandakanya wonke umuntu. Kusukela kubhubhane, i-ecology yesimo sezulu, ukuguqulwa kwedijithali, amandla nokudla kuya kwezezimali, ukukhululeka ezikweletini, uhlelo lokuhweba oluhlanganisa amazwe amaningi kanye nochungechunge lokuhlinzeka, ingqungquthela ibambe izingxoxo eziningi zobungcweti nezisebenzayo, futhi yagcizelela ukubaluleka kokubambisana emikhakheni eyahlukene. Lezi yizinto ezivelele, amaparele. Ngidinga ukwengeza ukuthi isikhundla seShayina odabeni lwase-Ukraine siyavumelana, sicacile futhi asishintshi.
Uma abantu baseShayina befunda i-DOC, bazohlangana namagama amaningi ajwayelekile kanye nezinkulumo, njengokusekela ubukhulu babantu ekubhekaneni nobhubhane, ukuphila ngokuvumelana nemvelo, kanye nokuqinisekisa ukuzibophezela kwethu ekungabekezelelini nhlobo inkohlakalo. Lesi Simemezelo siphinde sikhulume ngesinyathelo seNgqungquthela yaseHangzhou, esibonisa umnikelo ovelele weShayina endleleni ye-G20 yamazwe amaningi. Ngokuvamile, i-G20 idlale umsebenzi wayo oyinhloko njengeplatifomu yokuxhumanisa umnotho womhlaba wonke, futhi ukubambisana kwamazwe amaningi kuye kwagcizelelwa, okuyinto iShayina enethemba lokuyibona futhi elwela ukuyikhuthaza. Uma sifuna ukuthi “ukunqoba”, kuwukunqoba kokubambisana kwamazwe amaningi kanye nokubambisana okuzuzayo kuwo wonke umuntu.
Yiqiniso, lokhu kunqoba kungokokuqala futhi kuncike ekuqalisweni kwesikhathi esizayo. I-G20 inamathemba amakhulu ngoba akuyona "inkundla yokukhuluma" kodwa "ithimba lesenzo". Kufanele kuqashelwe ukuthi isisekelo sokubambisana kwamazwe ngamazwe sisabuthakathaka, futhi ilangabi lokubambisana lisadinga ukunakekelwa ngokucophelela. Okulandelayo, ukuphela kwengqungquthela kufanele kube ukuqala kwamazwe ukuhlonipha izibopho zawo, ukuthatha izinyathelo eziqondile ezengeziwe nokulwela imiphumela ebonakalayo enkulu ngokuhambisana nesiqondiso esithile esichazwe ku-DOC. Amazwe amakhulu, ikakhulukazi, kufanele ahole ngesibonelo futhi afake ukuzethemba okwengeziwe namandla emhlabeni.
Eceleni kwengqungquthela ye-G20, isibhamu esenziwe eRussia safika edolobhaneni lasePoland eduze komngcele wase-Ukraine, sabulala abantu ababili. Lesi sigameko esingazelelwe savusa ukwesaba kokwanda nokuphazamiseka kohlelo lwe-G20. Kodwa-ke, impendulo yamazwe afanele yayinengqondo futhi izolile, kanti i-G20 yaphela kahle ngenkathi igcina ubunye bonke. Lesi sigameko siphinda sikhumbuza umhlaba ngokubaluleka kokuthula nentuthuko, futhi ukuvumelana okufinyelelwe eNgqungqutheleni yaseBali kubaluleke kakhulu ekuphishekeleni ukuthula nentuthuko yesintu.
Isikhathi sokuthunyelwe: Novemba-18-2022





